NUNGNAK, TSIMNAK LE KHANGSONAK TUH PATHIAN THUNUNG

NUNGNAK, TSIMNAK LE KHANGSONAK TUH PATHIAN THUNUNG

                                                     Rev. San Tsung Nung

Itnak u le nau te,
                 Kumtin in August la heh Kawlram ah Bible Sunday in mang vengnak si atsia thaizing August ni 19 in heh pawlpi hemah Bible Sunday ni khawmnak in mang tu si. Me hun laitak hen keini khen Pathian thu Laithiangrim keimahni awn in kei kut ah leng in kei nei masabernak  si rih tu in um sing. Bualkhaw Baibal Thukam Ther Apnak Nanchaung Baptist Pawlpi ah July 19 ni, Yangon ah July 31 ni in tsungnung ngai in nei daang ongla si sing. Tuhen Malaysia, Kuala Lumpur khawpi pin Tihu Kuam u le nau te’n Bible Apnak puah tuum lai si. Pathian a mingthang ta sen.  Baibal Nipi (Bible Sunday) kei mang phangin kei tsiing tuh thu dawmlai no nang rel deve ot sing.

Apakhatnak ah Baibal (Laithiangrim) tehem heh Pathian in haihawh thunin a penak si (2Tim. 3:16). Leivum ah laibu tampittseih om pelh atsia Baibal heh tsuangtsung ber in pha si. Heitasim ti phangin Pathian in a minung te nenah Raula Thiangrim thun in a ngan tiarnak si. Tsimita Laithiangrim na siar phangin Pathian awnpinak si ti’n siar tu si tsi. Napoleaon in “Baibal heh laibu thongthong singawl si, Anung Laibu si, Laibu dang hemmuah leek berh si. Nitin in siar ngawlin om ngawl sing. Nitin in angnak ngah sing” ti’n ti si. Mitsim mithiam te’n tsimi bangin ti si, ti tahin Pathian haihawh thunnak in ngah nak si ti’n um tu si sing.

Apanihnak ah Baibal heh kei nei tuh si. Wales ram pin Mary Jones tinak nupang naupang pakhat in Baibal a nei ot leita manin kum ruk sung naper in tangka khawl (tsum) si. Kum ruk sung tangka a tsum zawhin a omnak pin peng 25 khawlanak mun, Bala tinak khaw ah a kawng rori in Baibal leitu in hawh si. Baibal zuartu pa’n midang nenah a zuar tuh Baibal pakhat no kheh Mary Jones ah pe si.  Mary Baibal nei ot leita le a thinkarhnak thawmin  British and Foreign Bible Society tinak 1804 in London khaw ah ding thei pan si.  Baibal nei ot leita in nikhat thaa poh khen liam ngam sing maw? Mite lehsawng petuh in ngak reng men si tsim? Nangman na nei lekhaw bekin na deih hunhun in siar thei tu si tsi. Baibal nei theinak thu panih bek om si. 1) Nei ot leitanak thinlung, 2) Tangka khawl in lei tu heh si. Nei rori teek in.

Apathumnak ah Baibal heh siar tuh si.  Baibal heh nei men, laibu koihnak ah rawl reng men tuh le thingkuang sungah khum reng men tuh si ngawlin siar tuh si. America President, Woodrow Wilson in “Nitin  Baibal siar ngawl heh vang lungsenung si. Baibal siar ngawl in kawti’n sahnung in thazang nei thei tu sim?” ti’n ti si.  Joshua 1:8 sungah, “Thukham laibu kheh hei himhim mah nen. A sunga ngannak bangin na lun theinak tuhin a sun  a zan in siar veng in. Tsimibangin na ti lekhaw khangso a tsi khaw na thil ti min hem ah lawhding tu si tsi,” tin ti si. Saam 1:3 sungah tsimi Pathian thu heh sun zan in ruat tsetseih tuh si, ti’n ti si.  Sir Isaac Newton in, “Minung in ngan atsia Pathian in haihawh a thunnak Baibal tinak Pathian thu heh ka nunnak hampi tsa in um sing.  Nitin in siar veng sing,” ti si. Siar rori in.

Apalinak  ah Baibal heh kei um tuh si. Apan in Thu om si. Tsimi Thu heh Pathian thaw om in, tsimi Thu heh Pathian ah si. Apan in amah heh Pathian thaw om si (Johan 1:1). Pathian thu Laithiangrim na um lekhaw Pathian um si deve si tsi. Na um ngawl lekhaw Pathian umngawl thaw bangve si. Pathian thu a si manin laikhetnak a kohber no pakhat poh riang man nei si. Thawnthong in pai men tu ngawl si (Mah.5:17; Mark 13:31). Umnak heh kawnai pin leng sim ti phangin zanak pin leng si in, zanak heh Pathian awnkam pin leng si (Rom. 10:17).  Pathian thu siar kei dawm lekhaw Pathian kei umnak a ma thu in kiam tsawm tseih tu si. Pathian thu tampi na za lekhaw na umnak khangso tu si tsi. Pathian le a thu na um phang bekin Nungnak nei tu si tsi.  Laibu dang te hen thu thei tiar atsia Baibal hen mi nunnak theng tiar si.

Apanganak ah Baibal heh kei lun tuhnak si. Martin Luther in “Pathian aw ngai tinak heh Laithiangrim kei lun heh si” ti si.  Pathian thu heh um peng bek si ngawl in a tiarnak thu, a relnak thu te kei luntuh nak si si. Siar in, a ti manin siar tuh, sawngen in a ti manin sawngen tuh, nun thiangrim in om in a ti manin nun thiangrim in om tuhnak si si. Lungto lianpi pitkhet pakhat heh  a sung pin thingkuang (mawng kuang) a tawt phangin lungpi kheh khii atsia keh zo deve si. Minung te rel theihnung ngawlnak heh Pathian thu in neem reih tiar zo si. Jesuh in “Ka relnak thu za atsia a puahtu te heh lungpi vumah inn satu mitsim pa thaw bangve si, ti’n santehnak rel si (Mah. 7:24-27). Siar tseih le za tseih  pelh na lun ngawl phangin mitaw lawh si tsi.

Aparuknak ah  Baibal heh tsimnak si.  W. E. Gladstone in, “Ka san sung leivum ah mi mingthang 95 te thaw thei dun si ung. Tsimite lakpin 85 te heh  Baibal a luntu te si,” ti’n ti si. Pathian thu sungah luntuh, pial tuh, puah tuh, puah tuhngawl tibangin tsimnak tam pittseih om si. Leivum tsimnak tinak (science) takhem kimsek in ngan ham berhnak si. Yangon Education University ah tawng ka kai lai in professor pakhat in “Tsim nuam te’n Christian te Baibal siar un” ti si. Amah heh Kawl benak be si.  America President, Theodore Roosevelt in “Baibal theisek heh college pin ngahnak tsimnak tah a let tampi man nei sawn si,” ti’n ti si. D. L. Moody hen “Baibal in sual pin na san tu si. Sual tinak heh Baibal in na san tu si,” ti si. Sual pin luat theihnak lamzin heh Baibal sung bek ah mu theihnung si. Baibal peh ngawl tsimnak heh mang theihnung ngawl si, ti’n Daniel Webster in ti si.

Apasarihnak ah Baibal heh khangsonak si. America President masaber George Washington in “Pathian le Baibal peh ngawl in  ram uk theihnung ngawl si,” tin ti si. Kum za val midang te awn tinak Mirang, Mizo, Kawl, Hakha, Falam, Tedim te thiamngawl thahlam in  mangin kei siar vengnak la tuhen mahni awn rori in siar tuhin nei ongla si sing. A heita nidanak lam te khangso sim ti phangin Baibal le Pathian um atsia anungpi tsih manin si. Jesuh heh Asia ram pin piang sipelh atsia Asia minung te’n um ngawl si.  Na nenah Baibal na neinak heh siar in lun la, um in, tsimi lekhaw khangso tu si tsi. Thusantehnak in Baibal in “Ngen un, ngah tu si utsi”  ti si. A heita kei ngah ngawl ti phangin  saw kei ngen ngawl ta si. America President, Andrew Jackson in “Baibal heh America ram minungte kei dingnak Lungpi si” ti si. Mitsim ram ten Pathian le Baibal um in lun atsia khangso si. Keini khen me thilpha heh tsung deve tu si sing.

Thukhomnak
Tuhen kei khangso hun ongla si. Khristian kei sinak kum 100 val ongla, Pa Tsong Kham le Pa Mang En tsa te si ung, tibek heh kei tsel ah bet reng men ngawlin Pathian thu heh keimahni rori in nei, siar, um in lun a sing. Kei thinlung, kei nun sesuak te remlehnak hun khawnu laingawl si. Tuni na zanak thu heh thinkho reng mah nala, thuruat in Pathian nenah sawngen in. Pathian in muitsu burh in lawhding tiar tu na si.

Pathian in m uitsu na burh ta sen. Amen.

Mother's Day mang dan Dangdun nak te pawl

Mother's Day mang dan Dangdun nak te pawl

komkhawmtu : Nawn Thang

A. May 10 ah Mother's Day mang ram te pawl
1. Bahrain
2. India
3. Mexico
4. Pakistan
5. Saudi Arabia
6. El Salvador
7. Hong Kong
8. Malaysia
9. Oman
10. Qatar
11. Singapore

B. May zarh 2 nak Nipi ni ah Mother's Day mang ram te pawl
1. Belgium
2. Denmark
3. Italy
4. Turkey
5. Australia
6. Canada
7. Finland
8. Japan
9. United State

C. Ni dangdang ah Mother's Day mang ram te pawl
1. Argentina - October zarh 2 nak Nipi ni ah Mother's Day mang
2. Portugal   - May zarh 1 nak Nipi ni ah Mother's Day mang
3. Lebanon   - Spring Ni 1 nak ah Mother's Day mang
4. Serbia      - Christmas ma zarh 2 nak Nipi ni ah Mother's Day mang
5. Russia     - March zarh masa lam "Leivum pi Nute Ni" ah Mother's Day mang
6. Spain      - May zarh 1 nak Nipi ni ah Mother's Day mang
7. United Arab Emirates - March 21 ah Mother's Day mang
8. France    - May zarh dawltaber Nipi ni ah Mother's Day mang
9. Norway   - February zarh 2 nak Nipi ni ah Mother's Day mang
10. Ethiopia - Tsur (ruahsar hun) bo pohpoh phang Mother's Day mang

D. Mother's Day mang dan dangdun nak te pawl
1. Portugal & Spain - Tsa ten Mother's Day ah a Nu Rose paper ngo pe si. Biak inn hawh in Mary nenah lehsawng pe nak nei si.
2. French   - Mother's Day heh inn sungsang Suakni puai (Family Birthday) in mang
3. Mexico  - Puai dang te teh in Mother's Day ah Card mang tam sawn si
4. United States - Mother's Day ah Nu te zaumin(Bed) ah thawhlam(breakfast) pe si
5. Sweden - Red Cross ten Plastic Paper zuar atsia a ngahnak tangka te kheh innkaw tam te nenah mundang vak nak tuh in pe si.
6. Ethiopia - Ni 2 si ngawl lekhaw Ni 3 tian Mother's Day mang si
7. France   - Cake kheh papar bang mawi ngai in puah atsia Nute pe in ei dang si.

Reff//ESL library Canada

Lester B. Pearson (14th Prime Ministers)

Lester B. Pearson

14th Prime Ministers

                                                                                                  PRESENTED BY nAWN tHANG (mitt)

Bighorn Sheep thula ( presentations ka puahnak si )

Kei Ral Diktak heh ........

Tuma lai Khawsik hun ah vano pakhat kheh nidum nak lam pan'n
zuang si. Khawsik hun a si bangpah in a tsop leita ta a la te kheh ti
bang in khal atsia leivum ah ter suk si. A tersuk min heh thingbul le
raw om ngawl nak zawllai pi ah si si. Vanvum sangpi pin a tersuk tselh
phang a kiangah Kawlpaw pakhat leng si. Kawlpaw in tikhal bangah
a khal vano vumah ek sathut san si. Kawlpaw ek heh a sa taaktawh vano
heh Kawlpaw ek sungah ah om reng in nuam nono a salum kheh
thei si. Kawlpaw ek sa a khu in a zuang nak a lako khal heh zung tiar
si. A rei lelem phang a taksa veksen vuma tikhaal te hem zung tei
ongla ta ang ngai in la sa si.

Tsimi mun kiangah a om Zawhngue in vano lasa aw kheh thei ngah si.
A za nak aw kheh kawnai pin si ol ha ti'n zei nom si. A aw za nak lam
lun perper phang Kawlpaw ek sungah a tang vano kheh mu si. A mu
phang Kawlpaw ek sung pin porh atsia ei nom si.

A ngaingai ti lekhaw vano in a om awngkel ngawl nak mun ah a leng
phang kiangkap pan masa ngawl in la kheh a sa tuh si ngawl pelh si.
A masa ber ah a hantang nak Kawlpaw ek sung pin suak thei dan tuh
a ngaisung masa kul si. a thinlung a ot nak kalen zo ngawl in a kam
thaw a suak ta a nunnak bo si. A vuma ek a san tu Kawlpaw ek kheh
a ral diktak si ngawl si. Ral diktak heh kei kalen thei ngawl nak kei
kam kaw khat heh si si.

Theihdik tsak ralring tuh

1. Tsarah mi harsa te maiah na tangka thu rel tseih mahnen

2. Dam ngawl te maiah na dam daan thu te rel tseih mahnen

3. Mi thaneem (kol ngawl) te maiah na kol daan thu te rel tseih mahnen

4. Lungse te maiah ah na angnak tampi rel tseih mahnen

5. Thawngto te maiah na zalen daan rel tseih mahnen

6. Nu le Pa nei ngawl te maiah na Nu le Pa thu rel tseih mahnen

7. Lai thiam ngawl te maiah na luak pha daan rel tseih mahnen

8. Melse te maiah na mawi daan thu te rel tseih mahnen

9. Taksa hang te maiah na ngo nak rel tseih mahnen

10. Mi tsom te maiah kawzah na sang ti thu rel tseih mahnen......

Na rel ngawl sikhen theisaak a sita khat lam te tsa ruak sak kul si..

Salai Thian Lian Muang (Salai TLian) le Varnak Thuthang thaw Thudong dunnak

VT: Varnak Thuthang
TLM: Thain Lian Muang

VT:  A masaber ah na nu le na pa ming le a suakpi unau te le na omnak khaw ka rel thei atsim?
TLM:  ka pa le ka nu heh Rev David Mang Ling a le Nu Thiang Len ah si. Unau 8 si dang in Upa ber Sya Rang Vum, Syama Sui Khaw Mawi, Pa Thuan Vum Piang, Syama Rem Len Sung, Salai Thian Lian Muang( keimah), Pa Suh Den Piang, Salai Rem Khaw Thang, le Mai Esther Thian Nem Kim.

VT:  Tawng na kainak le tulai na om nak min?
TLM: Tanrek pin phun 8 tian Tayakone kei khaw ah kai in phun 9, 10 heh BEHS 3 / St Mery ah kai sing. Tsin TU Kalay ah EC (Electronic Engineering) major in BTech gratuation ngah sing.

VT: 2014 ah ဂီတတံခါးေလးv la zuamdun dan thula dawm lai kei rel sawh la e.
TLM:  ဂီတတံခါးေလး la eldunnak ah peh tu 2010 lun in ot pittseih ong la sing. 2013 kum in zuam thei tu tek khokho pelh atsia naper ka si phang harsa doh man in 2013 Dec ah form aap sing. Tsin June la sung ah zuamdun nak la sa sing. Tsimi ah Sya Saw Khu See la ကိုယ္မယုံပါဘူး ti la thaw ေရႊေသာ့ ngah sing.

VT:  ဂီတတံခါးေလး ah mat petu te pawl?
TLM: La mat pe tu te heh Sya Saw Khu See, Sya Nyi Nyi Twen, Sya Kant Kaw Dawh Myo Aung, Sya Naung Naung Sun Flower le Syama L Khun Ry te si.

VT:   Lehsawng 2nd nak ngah ti'n kei thei na angpi ngai si ung. Tsimi nang zuamdun daan le na kai dan khen thei ot si ung.
TLM: Hehe kei ning fbook ah ka tar nak pin nang thei si ol. Kei ning march 6 a heh international song si in mirang la Hero sa in panih nak ngah sing.

VT: Tazakung khawte pin Kawlram pi huap la zuamdunnak peh tu'n tumtahnak na nei zawh rei ongla maw?
TLM:  He tin ka oo vut si nom. TU Kalay ah ka kai lai pah in otnak (tumnak ) nei la sing. Ygon pin khaw ah a lengleh rualpi ten thule la a sel phang sem om thei ngawl sing.

VT:  Tsimi na tumtahnak a tangsuak theinak tuh in kawtizah in tha na le dan le na zuam dan dawm lai.
TLM: Tuhen ka zuam pan tseih no si lai in a danglam pin zuamnak vang nei x sing. Kei heh ka dam le khaw 24 hour la a sa zo pa sing. La pakhat ka ngai le khaw me la heh a satu pan ti hen sa si khaw keiman ti hen ka sa a sing kaih thei ol maw ti in ma' style in sa teh tsuk veng sing.

VT:  Pa 2 nak na ngah nak in na zuamnak vumah thin diriam nak na pe maw?
TLM: He diriam ze ee pakhatnak tsawh tur ter na pi ing khaw naper thaw kei si phang kei tsawl ze la urr ngai in ka sa thei ngawl ta 2 nak ngah sing. A pe tu kei Pathian a si ta angpit tseih sing.

VT:  Mailam ah kawzah tian leng tu'n in tumtahnak nei si tsim?
TLM:  Kawlram sung ah la thaw na per thei tu tian in tumnak nei sing. Ka la thaw miphun tsa na per ot sing. Pathian na per ot sing.

VT: Zuamdunnak ah na sa nak မလိမ္ညာနဲ ့ေတာ႔ la kheh a pha ngai si'n Official ngaingai in DVD nang suahsak maw? Mipi nenpin awnkam na za dan?
TLM: Me la heh eldunnak ah ka sa nak si ngawl si. ရင္ခုန္လက္ကမ္း ေတးသစ္လွမ္း owntune competation ah ka sa tuh ti in Saya David Pa Kolh in music a tawnpi puah sak a tsia ama hoha nak Ollie naupang te deihngai nak video sung a tuh la ka sa thah in ka thun ben nak si. Mixdawng khen puah lemngawl in khummen nak si. Owntune competation a om leh ngwl la man in tumtah nak bang si leh thei ngawl sing. A dang Kawlla te khen nei lai sing. Tsia thun vang thun zo lai ngawl sing.

VT: Kawlram la zuamdunnak a dang Melody World, အိမ္မက္ဆုံရာ ( ရာသက္ပန္ ) ...tibang lut tu tumtahnak neibet tsim?
TLM: He thawi sing. Tu kum sung khen အိမ္မက္ဆုံရာ ( ရာသက္ပန္ ) ah lut pelh sing. Final audition pin kai nawh zo ngawl sing. Melody World heh khen form lei tuh om leh ngwl la ta le Mandalay ah form lei in zuam kul tu si phang ka har sa doh tu ta cancel leh sing. Mai season te ah zuam khawkho leh tu sing.

VT: Kawl la thaw itdunnak la na puah phang heiha har na tinak?
TLM: Dong ngah tak tsie... Kawl la heh lai la, mirang la bang si ngawl har ber si. Hei ta sim ti phang aw sang း ဝက္စနလုံးေပါက္ om min ah aw niam thaaw ngah ngawl si. A sullam dang reih tu si. Tsia း peh ngwl laitsang le aw sang na kop le khaw asullam dang leh leu si nom. Tsimi te no pinpan har ngai si. Tsia kei la laitsang maw tu ot lei ta le khaw khen ( Laimi te kawlla puah nak ah tam doh ) la mawi si har thei ngai si. Kawl te lak ah la ngai tak kei puah thei nak tuh in vang laisiar tu sam law law si.  Kawl la ngan phang in laitsang lam ah laimi te tsa a har thei ngai heh, Kawlawn in rualpi ngai le khaw တတိရ ti theih sipelh thalawh ngai le khaw လြမ္းဆြတ္ ti bang in mang min tsundun ngawl tampi om si. Na kung ah ti heh riang အနားမွာ ti le အပါးမွာ ti bang ve dun bang pelh mangmin tsundun ngawl si. . .

VT: Kawlram pi thei la zuamdunnak ah pehban tu na si bangin a heita laimi te lasa thiam ngaingai sipelh Kawlram sung poh ahkhen ming kei lang thei deve ngawl? kawtin ha na ruat?
TLM: Har ngai men ee hehe. 1. Tumnak, zuamnak pin kei sam rih ol poh.2 Tsimi le Kawl te heh a mah ni awn si nom phang amahni tsa beih ngai si.

VT: Falam la ah itnak la le Pathian la puah in la tu tumtahnak nei tsim?
TLM: Tum sing ti bek si ngawl in kul himhim si tin mu sing.

VT: Kei awn in ee puah in sa tu ah tumtahnak nei tsim? Mailam ah kawtizah tian kei awn khangso pi tu in tumtahnak nei si tsim?
TLM: He me khan heh kul himhim pah kul lei lei si nom. Kei Lai (literature ) tsa in kul himhim si. Lai tampi le la tampi kei nei ngawl le khaw miphun khangso si tu har pihtseih si. Miphun dang te mai ah maingal thei deve nak tuh ah hen Lai le la lam ah khang so tu kul ngai deve si sing.

VT: Miphun dang lakah leida na si phang heiber ha har na ti? Nangmah thanau tiartu le tha ngah tiartu te pawl kei rel sawh la ee?
TLM: Har ka ti ber nak heh ka thanau thei nak heh si. Pathian in keimah a penak aw heh mak lawlawsi. Sipelhatsia kei sinak ka pantsawm khaphang le miphun lian te lak ah leida phang thanau kha veng sing. Tsi ta khaw ka hong sung in khan rualpi te " Keimah " ti lungput nei a sing, " Keiman ti thei puah thei deve sing" ti lung put nei in ralpha dang a sing,' ti'n thu so sing.

VT:  Mailam ah DVD suah tu tumtahnak nei tsi maw?
TLM: He, har ngaingai tu ti thei pelh sing Pathiannen ah ka sawngen ber nak khan si si.

VT: Mailam ah Copy la satu tuum tsim?
TLM: Ka lapuah pan lai in copy ti nak heh deihngawl sing. Sipelhatsia dawl lam lapuah mingthang te' ruat dan ka pan leh phang sungsuak la heh pakhatnak ah koih sing. Tsing copy tuh kul in ka mudaan si le khaw, ' me la heh kei mah ni tsa khang so nak pe tu sie, me la heh a key hawh daan mawi ngai kei phun tsa khangso nak pe tu sie' , ti'n ka mu nak te ah copy tu poi ti ngawl sing.

VT: Na lasa nak vumah nu le pa, u le nau ten tha na pe maw?
TLM: Yangon ka tsuarsuk tu phang in Enu ah le Epa ah ka ot dan te rel sing, na per thah in la lam ah ka si theih tawk in zuam ot sing ka ti phang lungkim pi ngai poh ee. Papi Thuan Kham pin pan Pathian in la lam ah atsuangtsung in muitsu kei burh si. La zuamdun nak te ka lut thawi phang in enu le epa ah dong veng sing. Na otnak tsawh puah la inn lam pin domdun zo ngawl kei si ta naper tsawlbur kul ngawl nung sang la khan sa in ti'n ti veng ka si. Sawngen nak thaw khan bawm veng ka si.

VT: Kei lam mi pin nangmah le Salai Mang Mang siar ngawl a dang a zuamtu om maw?
TLM:
VT: Na kutlen nak Bible tsang hei ha?
TLM: Kutlennak Bible ti phang ka deih nak tampi om si. Saam 118 sunga minung muang tah in Pathian muang heh pa sawn si, Filip 4; 13 te pawl Math 5: sung a mualvum thuzirh nak ( tsung har ka ti ber nak si ) le a dang atsang a luat ka ngah vut ngawl nak khan om lai si.

VT: Lawhding theinak tuh ah heiha a thupi ber an ti?
TLM: Pathian muang tu, thintsual tu, ralpha tu, asung pe tu ngawl, le sitheih tawp in zuam tu kul in ruat sing.

VT: Lai a siartu te nenah rel ot nak nei si tsim?
TLM: Tuhen Ygon ah na per thah lam in la lam ah ka zuam lai tak si a tsia sawngennak in si khan, kam in si khan, message in si khan thazang ka pe nawh sawh rih un.Tsin Ygon a E Rang te innsung sang vum ah khen ang pittseih sing. Tsin dawlber ah khangno hem in hei a kei ti thei zawng ti ruat in kei per nak vum ah domdun mang a sing. Pathian in muitsu kei burh himhim tu si ti um sing.

VT: Nangmah pezom theinak tuh kei rel thei atsim?
TLM: Yangon ka omnak asawng inn no: ka rel sin le thawn kawkawi ka si ta, ka gmail heh elton liante@gmail.com or lianteelton@gmail.com le salaisinger@gmail.com, tsin fbook heh Salai T Lian si a tsia ka phone no: heh 09253993867 si. Ka khaw heh Tayakone si in kei inn heh Salem Baptist Church biakinn mai ah si. Khaw ah nang leng le khaw Saya Mang Ling te inn ti'n dong theih nung si.

VT: Thintsual no in thudong nak hem tiangsek in na rel buang ta na vumah angnak lianpi nei si ung. Pathian in na tumtahnak vumah muitsu pe in lawngdingnak na pe tasen.
TLM:  Aw keimah khen ka angngai. Limdiik nak bang ka leng lai ngawl pelh khen interview na puak nak vum ah khen keimah le mah thazang le nak in a tsang ta ka ang lei ta ti bek in ka angnak lang tiar thei singee. Amen. . . .

Thudongtu: Nawn Thang

Pa Thang Suan Thuanthu

                   Bualkhaw hrin, Mualsum cithlah Pu Han Tsuang in fapa 2, Pu Han Khup le Pu Hial Khai a nei. Pu Han Khup in fapa 3, Pu Tum Ring, Pu Zom Mang le Pu Thang Tsong a nei. Cun Pu Thang Tsong in fapa 2, Pu Kar Mung le Pu Luah Kheng a nei. Pu Luah Kheng cu Bualkhaw ihsin mi thenkhat 1914 kum ah Khuangmual khua an sah tikah a tel ve. Cule Pu Luah Kheng in nupi dingah Sihtui khawsuak, Khuangmual khua ih a um Pi Khuang Sum (Ngaihto) cu a thit.

                  Caan tawkfang a rei in Khuangmual khua cu “Rian” an tinak hmunah an thawn sal. Rian ih an um lai ah Pu Luah Kheng in fapa 2, PaThang Suan le Pa Ngun Za Thang le fanu 2, Nu En Sum le Nu Rel Thiam tla an nei. Rian ah kum 10 zik an um hnuah Khuangmual khua an pan sal. Pa Thang Suan cu Rian ihsin 1930 kum ah a suak. A kum 13 a kim kum 1943 ah Rev. Than Sai in tihnimnak a pek. Cule Pa Thang Suan in Phaizawl khua Pu Mang Sin le Pi Khan Zom tei’ fanu Nu Nun Nem thawn 1948 kum ah Rev. Than Sai in khuthri a sih. Nu Nun Nem cu 1931 kum ah Pahizawl ihsin suakmi a si ih 1943 kum ah Rev. Than Sai ih tihnimmi a si ve. Khaungmual ih an um lai ah in ei ding khal an hlawhsam dah lo. An Nupa tangrual in hna an tuan nak ah Pathian malsawm dong in an hlawhtling vivo. Inn khal Dii inn ihsin Lung inn  an thleng thei. Cule Khuangmual ih an um laiah kawhhran hla hruaitu khal a siih kawhhran upa ih an rinsan mi khal a si. Cun Nu Nun Nem khal Nubu lam ah hruaitu a si ve.

                 In einak le tlanlen nomnak deuh hawl in 1964 February 8 ah Myaungsone khuaah a vai. Laitlang ihsin an peisa khawlmi te thawn inn khal an lei ih Lo fate khal an lei thei. An Lo leimi cu a neitu in a tuan lai ah fang tang 300 hman an ngah dahlo nan Pa Thang Suan ih a tuan tikah Tang 400 tiang a nei thei. An hnatuannak an hlawhtling vivo vekin 1966 ah Thiir inn an sak thei. 1977 kum ah Taungphila ah innhmun 3000 kyats in a lei. Cumi cu thiir inn sawnghnih a sak ih a tu a fapa Suan Khum Thang a pek. Myaungsone khua khal ah kawhhran upa a tuan ih 1986 ihsin 1990 tiang inn pi tuanvo an lak.

              Cule 1988 kum ah Taungphila khuasung ah innhmun pakhat 35000 in a leiih an nupa ih peisa khawlmi le a fapa Kim Za Thang Malaysia ihsin kuatmi thawn sumpai tampi cem in Teih Inn sawnghnih an sak thei. Cutawk ahcun a thih tiang a um. Pathian ih thluasuah a pek mi fanu fapa pawl cu pakhatnak ah Nu Dim Mung…a pasal Pa Kap Thang thawn fapa 7 le fanu 2 an nei. A pahnihnak fanu cu Nu Piang Rem, a pasal Rev.R. Tha Biak thawn fapa 2 le fanu 5 an nei. A pathumnak fapa En Lio a siih Myaungsone ah khuabawk kum 4 sung a tuan. A Nupi Nu Pian Kai thawn fapa 3 le fanu 2 an nei. A palinak fapa Do Sum khal in a nupi Sum Ngai thawn fanu 1 le fapa 5 an nei. A fate panganak, Nu Pian Rem a siih a pasal Thein Ngwe thawn fanu 5 an nei. A fate paruknak Pa Vum Za Nang asiih a nupi Nu Kawl Men thawn fanu 1 le fapa 3 an nei. A fate pasarihnak, Nu Sin Len a siih a pasal Pa Nei Cung Nung thawn fanu 4 le fapa 3 an nei. A fate pariatnak, Pa Suan Khum Thang in a nupi Sung Nuam Kim thawn fanu 3 an nei. A fate pakuanak Nu Tawk Za Nei in a pasal No Lian Thang thawn fanu 2 le fapa 2 an nei. A pahranak fapa Kim Za Thang in a nupi Thian Khaw Zam ( Zam Bawk ) thawn fanu 1 le fapa 1 an nei.

                      Cuti cun a damlonak a luar vivo ih 2011, Sep 13 ah a nunnak a cem ih Sep 14, 2011 ah Taungphila thlan ah sunglawizet in vui a si. Taungphila thlanmual ah thaten vui a si zo nan Acozah lam in Taungphila thlanmual kha thawn an fial ruangah Pa Thang Suan ih ruak tla cu April 2, 2014 ah Myaungsone ah kan thawn sal. Himi thlan thawnnak ih a cemmi sumpai le thlan thawnnak hmuahhmuah cu a fapa Pa Vum Za Nang te in tuanvo an la a si

Mitkau le Laisiar thiam ngawl pa

                   Tuma lai'n khaw tenau pakhat ah laisiar, laingan thiam ngawl mi pakhat om si. Kawtin laingan, kawtin laisiar dan tuh ti khen thei pumpalak ngawl si. Mi lak a hawh phang a theidik ngah nak pakhat om si. Tsimi heh laingantu le laisiartu a tam sawn te heh Mitkau bun veng ti kheh si. A heita Mitkau a bun ti thu ruat pan nak nei si. Keimah khen mite bangin Mitkau ka bun asin lai siar thiam bek zo ngawl lai khen ngan thiam deve tu limdik nak thaw khawpi ah Mitkau lei tu in inn pin pok si.
                   Khawpi sung a leng phang lampi kiang dawr hem ah Mitkau lei tuh zei si. Bawngpha nak tuh ah Mitkau zuar nak dawrpi mu atsia a sungah lei tu'n lut si. Mitkau zuartu pa nenah Laisiar le laingan nak pha Mitkau pakhat ka pe in ti si. Dawr neitu pa khen a Mitkau a khawng ot thaw a sita Bizu sunga pakhat khul in pe si. Lai thiam ngawl pa khen a pe nak le vut in bun si. A leinak a Mitkau bun pelh napikhaw a limdik nak pittseih nak lai siar kheh thiam tsuang ngawl si.
                   Tsimi phangin Mitkau zuartu pa nenah a heita na Mitkau ka bun sipelh lai siar thei ngawl bang sing ee ti'n dong si. A zuartu pa khen aitsaan ngai in paan atsia laisiar thiam tsi maw? ti si. Kawtin laisiar tu ti thei ngawl si ngawl tsi maw? ti a dong phang HEE siar thiam ngawl si ti si. Midang te Mitkau bun in lai a siar ta amahni bangin siar thei deve ol ti'n ka lei nak si ti si. Mitkau zuartu pa kheh ni sup thei ngawlin ni pum si. Dawllam ah dawr neitu pa in phatak no ah reltsiangnak nei si.
                    Rualpa phatak no in ngai in, na ruatnak heh mang pha ngawl si. Mitkau in laisiar thiam thei nak tuh bawm ngawl si. Laisiar thiam te sawn kheh Mitkau in bawm sawn kheh si si. Mitkau bun in lai a siar te kheh laitsang tsiangkoh in a mu thei ngawl ta Mitkau power in a bawm phang laitsang tsiangsek in a mu thei ta a bun te si. Thu pakhat ka tsah ot nak heh nangmah le nangmah laisiar, laingan thiam tuh'n tsimnak zir masa in ti si.  

Thuanthu sunga zir tuh

1. Tsimnak nei ngawl heh mittaw thaw bangdun si. Tsimnak heh a pakhat nak ah zir tuh si. 

2. Tsimnak heh khawthim lak na vak a si khen vaarnak si. Tsimnak nei phangbek a pha le a se khen thiam tu si.

Vompi le Nazi

                       Tuma lai'n Ram sung om Vompi kheh khaw sungah kut ah bun nak Nazi lei tu in hawh si. Nazi a nei ot a rei ongla a si man'n Nazi ka lei lekhaw a ri heh savun situ atsia a zawng (color) heh sui zawng, Design heh tulai Korea te bun veng nak bang situ ti'n lampi khawdung ruat tumtseih si. Vumpi in ramsa sipelh napi khaw nazi om ngawl heh a tang thei ngawl ti a musuak ta tangka tsum khokho in a nei ot ngai nak nazi kheh nei ngah tula ti a ruat phang a lamvak a tawl lam theitsawm ngawl si. Hun a mannei dan kheh theitsiang si.
   
                       Ram sungpin khaw sungah a hawh zawh nazi pa 3 duuk a kim phangin Khaw kianga minung te puah nak Vainim dum tsawk si. Vainim dum heh a lian dan ecah 10 lai kim si. Vainim lei hun a kim dawn ongla ta vainim te khen puam ohoh in ei ot nung ngaingai si. Tsimi Vainim puam ohoh kheh Vompi in a mu phang a ei ot a tilbuan teer si. Tsimi laitum ah a ruatnak a leng a leng thu pakhat heh a hawh min tuh khaw sung aheh a khawla thahthah laita ei thah tuhin le asin pha tu si ti si.
   
                        Dum neitu te theih ngawl no in lut zeen atsia a lianber situ a um nak kheh a ko pin bal si. A lianber ti'ah a balsaak sipelh naheh a kut sungah tah a liansawn doh a mu phang a kut khatlam in bal si. A kut pa 2 ah vainim a lianber vong thahin pulam suak tu a thawi sipelh mailam ah a liansawn a mu lehleu phang vong nak tuh a kut lawng leh ngawl la si. Tsimi heh a diriam thei lai ngawl ta a kut sung Vainim pa 2 kheh a zak ah tep atsia a liansawn a mu nak kheh bal si. A bal phangin a zak sungah a tep nak pa 2 kheh a teer lam thei ngawl si. A balsaak te a zak sungah zep thahthah bal thahthah in hawh si. A rei ongla a ti phangin pulam ah suak si. Pumlam ah a leng phang Vompi in a zak sungah a tep nak Vainim pa 2 bek om si. Vainim dum dungah hampum nak thaw hun tampi a mang ta amah kheh tear ngai man si. Khaw sung hawh nak tuh hun a nei leh ngawlla ta a nei ot pittseih nak nazi khen lei ngah ngawl in tawp si. "Leivum ah Hun heh a thupi leita" ti'n a omnak ram sungah sing bukbuk in hawng tumtseih leh si ti si.
       
                     Me thuanthu tsomno in keimahni heia a rel nuam nak? Kei kam pin Hun a man nei dan rel tseihtseih pelh atsia kawnai ah sim kei hun a tamsawn a bo veng? Kut ah nazi bun reng sipelh a nazi in keimahni uk ngawl atsia keimahni sawn in nazi uk te si tuh ngawl in ralring dang a sing. A liamsaak second pa 1 kheh leleh ot sing na ti tseih pelhta a si khen ngah theih si leh ngawlla si. Hun mannei lam a theitu le a lun theitu kei si thei nak tuh Pathian in kei ompi tasen.
       
Note: Za awngnak thuanthu thaw thazang pedun leh nak si.