Naper Ning kha tsi maw?

        Kum tin,bNi tina na naper vumah ning (boring) in om tsi maw? Na ning lekhaw a nuailama bangin puah tehtuuk in.…

1. Na ruatnak theng in
    Naper dan phun tampi om sungpin naper dan hin 3 ngan ot sing.
1) Mi rekkhat ten thinlung tak thaw per
2) Mi rekkhat ten tu le tu ekinn hawh
3) Mi rekkhat ten Boss te om ngawl phang thazawng atsia naper phatak per nap ngawl sipelh Boss te om lekhaw Ma mitmai phang ngah nak tuhah midang tah rang sawn in pertu om si. A dawtaber 3 nak bangin nitin Boss te mitmai pha ngah otnak manin napteeng ngawl pi'n naper heh a harber naper ti asin sual tu ngawl si. Tsimita kei ruatnak a pha ngawl tebtheng in mi dang thaw mun khat ah naper dang thei nak tuh zuam sawn tuh si.

2. Theitsiang tu zuam in
     Na naper phang na pernak ah a pehdun thil heem theitsiang tu rori in per in. Per tiphang per pum bek si ngawlin nangmah rori in a sung thu na theitsiag ngah a si lekhaw naper a remtsang ngawl phang na theinak te suah in mang theihnung leh tu si. Nitin na per veng nak kel na per lekhaw a reima ning tu si tsi. Saantehnak in mi pakhat in voksa ka suangsak aw a ti asin suang dan veng kel Vaksa, Sathau,Tsii le Aire bek in na suang a si lekhaw meh lamdang nak om tu ngawl si. Suang dan veng kel thaw dangdun theinak tuh Thing le Lasuun  ka rawi asin ur sawn ken tu ti ruat kul si. Tsimita Naper kei per phang thinlung tak per atsia a sung thu phasawn theitsiang nak tuh zuam a sing khaw naper hem ah ning ti om tu ngawl si.

3. Saantehnak le thiam in
     Mi tamsawn in Motor, Inn pha, tangka tampi nei te mu phang eng ten si sing. Khat lam in kei rel a si lekhaw a zuamnak le a napernak te paan ngawlin a nei nak bek kei paan kha veng sawn kheh si si. Thutsangsim pakhat heh "Tutu sikhen a nu pum sungpin a suak phang heimah keng nak nei ngawl taklawng in suak si" ti si. Midang tah sangsawn ah om thei tu heh mahni rori zuam kul si tinak si. Milian pa na eng phang heiha a per ti tsul masa in. Na mu rori tuh thil pakhat heh tsarah tetah milian ten tawl ngawl in helawheh ti'n a naper lam mu tu si tsi. Me milian pa heh keimah ka si asin ti saantehnak na le thiam lekhaw naper thazawng/ning tu ngawl si tsi.

4. Na thiamnak mang thei zuam in
    Naper phang mah naper timen ah tselh thei nak tuh bek ah per/puah tuh si ngawl si. Tawng saya pakhat in lai a zirh phang Lesson bo tu ngaklah men ah a laibu sunga bang rori a zirh lekhaw a thiamnak/a theinak mang zuam ngawl si tu si. Laibu sunga lai heh kawtin naupang ten a theithiam dan tuh ti'n a thiamnak thaw phundang in zirh tu si. Tsimi bangpah in naper dang kei per phang per/puah dan bang kel si ngawl in a kulnak ah ma thiamnak mang thei tuh heh zuam kul si sing. Tsimi phang bek huaitu le naperpi te pawl hiip thei tu sising.

5. Naper harsa phang per tu naplah mah
     Naper harsa pakhat khat per tu phang naplah heh naper ning tiartu ber pakhat nak ti asin sual tu ngawl si. Boss ten naper har doh a pe phang phuntiar mahnen. Na ot sikhen ot ngawl sikhen, na nap sikhen nap ngawl sikhen a kulnak naper heibang vumah nangmah per tiar thei nak thu nei si. Tsimi bang a sita a tiarnak naper tu kheh naplah sawn ngawl in kawtin ha ka persuak thei tuh ti in zuam sawn tuh si si. Naplah thah in na naper lekhaw hun rei ngai in thei tu atsia naper khen a sinak tah har sawn in theitu si tsi. Thanop ngai in per la thinnuam nak thaw tselhsuak tu si tsi.

6. Mitmai dangda in om in
    Naperpi te le Boss te thaw laklawh ah a kul deve pakhat heh mitmai dangda in awnpi kheh si si. Na mitmai na dangda a si lekhaw nangmah bawmtu tuh rualpi khen tampi nei tu si tsi. Mitmai thim in na om a si lekhaw rualpi nei tu ngawl atsia mahni ruak omhar in om thei si. Naper min ah na omhar lekhaw naper kheh ning tu si tsi.

7. Puah sual khatu lau mah nen
     Heihei kei per/puah ah puah sual heh om dan kel si. Tsimi puah sual khatu lau in puah ngawl om popo mahnen. Na puah sual a si khen tsimi na puah sual nak pin zir in.

8. Tawlom in
    Ni khat sungah nazi 8 le OT (over time) nazi 4 tian per bang a si asin ni khat ah eihmu thaw tawlom hun dawm ngaingai si. Naper min le Inn tibek ah hun bo veng phang kei taksa, kei thinlung le kei luak te tawl pha ngah awngkel ngawl si. Tsimi a si ta Holiday phang mun dang ah hawh in thazang ther le kul si.

     A vum lama bang lun heh a phaber tinak si ngawl si. Naper ning tu ngawl ah a kulnak lakah a peh deve te si sawn si. Kei thi ma heem naper tu te kei ti asin sual lem tu ngawl si. Na kei per thei phangbek ei tuh in tuh nei tu si sing. Tsimi a si ta naper ning po ngawlin per thei tu heh leivum kei nun sung kei taksa tsa a kulber nak pakhat kheh si si.
    

Pa Itnak

                                           Pa Itnak
                            Ngantu: Saya Thian Za Uk

                Pa in tsanak te a it dan heh kei reltu phang hen a masa in Nu te’n tsate kelen in a tuamlawm dan te thaw pehzom dun in ngan kul veng si ti heh a thei tu khen tampi om tu in nang um sing. Nu te’n tsate a kelen dan thu thaw pehzom dun tsiar ngawl in heh Pa Itnak a thuk le a lian lam rel tuh heh mu theih nung ngawl si. Nu Itnak thuk in a lian bangpah in Pa Itnak khen heh thuk in lian si ngai si. Pa te’n tsate a Itnak heh Nu te’n tsate a It nak thaw santeh (khai khin) dun phang in dawm sawn doh bang in mi tampi ten thei veng si. Sipelh atsia Nu Itnak le Pa Itnak heh khat ta dam sawn le tam sawn doh ti’n heimah tsate hen khen theih nung ngawl si.

                 Nu te hen tsa (tsapa/tsanu) a pum sungah a tamber lakua(9) sung pai atsia, timi pai hun sung pin pan Pa te hen Nu pum sungah a om tsa te him dam no in levum khaw var Pathian thilpuah nak khum nung te mu in mang thei deve nak tuh in Nu te le pum sung ah a om tsa te taksa ah kul nak vitamins (tha) te ei thei, in thei le dam in a om thei nak tuh in a kul nak te hem a  lei thei nak tuh ti’n Sumpai (tangka) na se ngai in zei veng atsia Nu te von (pe) veng si. Nu te hen timi sumpai mang in pum sungah a om tsa te kinnak le dam no in nau a nei suak thei nak tuh in a taksa ah a kul vitamins (tha) ei in thapuah veng si.

                    Tsate himdam no in Nu pum sungpin sauk a tsia leivum khawvar Pathian puah nak thil kumnung te a mu thei deve zawh in, Pa te hen zii le tsate riikaam in lai ei tuh le van siltuh te om ngawl kha tu ti’n sumpai zei in zii le tsate tsawm veng si. Zii le tsa te ei tuh intuh zom reng in a om thei nak tuh sumpai zei in a tha a suah bek zo ngawl tsa nak te khen khang peper atsia kum a kim phang in mi bang thei deve nak tuh in tlawng te kai tsair leh lei si. Timi tlawngkai nak ah bo kul tuh sumpai le Inn sung sang ah nitin intuh eituh zom reng in nei thei nak tuh in sumapi zei in naper me men bek sileh ngawl len, sa-up lei phiat in sumpai zei in Nisa sen ker nuaiah a nei nak tha hem suah in naper atsia zii le tsa tsawm si. Bek zongawl in a theih tawmp le a ruat ban tawpnak tsian tsate vumah mailam nun dan tuh khen heh koih ham sak berh veng si. Tsate vumah a koih nak mailam tumtah nak kheh paan le ruat in timi tumtah nak kheh tsa nak te hen lawh ding in om ma lan lo Pa te hen a thazang nei nak hem suah atsia naper veng si.

                     Inn lam pin Nu te hen tsa nak te Pathian thu le la sung ah lam a huai bek zongawl in leivum ah minung nun dan tuh nunpung (zincimuh) zirh in om veng si. Pa te hen Nu te bang in Inn ah tsa nak te kiangah om reng ot ngai deve veng pelh na heh tsa te kungah om reng deve veng nak tuh hun heh a ngah ongkel ngawl si in zii le tsate ta sa-up lei phiat in a hun le a tha hem mang veng si. Khaw sung le kiang kap khaw ah zii le tsa te tsawm nak tuh sumpai muhar ze ongla phang hen Inn le lo, Zii le Tsate Inn ah zam atsai mundang ramdang ah sumpai zei in om veng si. Timi ah a ngah nak lamtsang te hem kheh tsate tlawngkai nak tuh in le Inn sung sang ah kul le sam nak hemah mang tuh in kuat leh leu veng si. Kei thei veng sak a si “Nu lum (sweet), pa al (salty)” tinak heh tsiang no in thei dang tu heh um sing. Pa Itnak heh a al (salty) si  ti’n ti phang hen thil dang si ngawl si. A ti nuam nak sawn heh sa-up leiphiat in zii le tsate tsawm in hun, thazang le a nunnak a mang nak thu lang tsiar nak si. Inn sungsangah harsa nak le tsa te vumah buainak a leng phang hen Pa te hen remrel (phisin) sak veng si. Epa tsa te vumah na Itnak heh tsawl ni nei ngawl ruunti lungbang pah si! Leivumah mi mithag ber Upat pe nak te tah in tsungnung in upat pe taak sawn si tsi. Tuni hen ah inn lamah a om Pa ti nak te hem le mundang ramdang ah a om Pa ti nak takhem vumah tsa nak te hen kei thinlung veksen (vaseng) thaw Upat nak Lianpi nang pe si ung.

Naper lianpi per te tsa theikul nak pa 7

Kawlram laingan mingthang le Kutrin paan thiam mingthang Saya Min Thein Khah (thi ongla) ngannak Naper lianpi per te tsa theikul nak pa 7

1. Na nenah tangka lut hem sungpin khen 10 ah khen 1 mang ngawlin koih reng veng in. ( Pathian umtu te tsa a si lekhaw 10/1 ngawl a dang khen khat koih kul tinak thaw bangdun si )

2. Na nenah tangka a lut hem phatak no in kalen in. Tangka na nenah a lutnak kaw na thei bangpah in a suak nak a kaw khen thei tu zuam in. A suaknak a kaw a thei nungsang a rang theiber in phit in. Tawnphu pen sungah lungto thun bang situ si.

3. Tangka heh nunnak nei ngawl bangin ruat mahnen. Tangka veve tawkdun in a khang theinak tuh mun ah phurh in. Na tangka na nei nak te thingkuang sungah na keem a si lekhaw naulam thi minung bangin na tangka thi tu si. Mah rori in tangka zei leh ngawlla atsia tangka le tangka zeidun tiar theihnung si.

4. Naper phang Game lawngdun (lawng-ka-sa) bangin puah tuh si ngawl si. Ngah tengmang lekhaw tampi ngah tu, sung lekhaw a veksen sung tu ti'n naper popo mah. na theitsiang ngawl nak vumah kawtizah awnthiam ten a rel pelhta a si khen puah mahnan, na theitsiang rori nak bek puah/per in.

5. Inn zawng mahnen. inn nei theitu zuam in, Dawr khaan zawng mahnen lei theitu zuam in. Alian le akoh titah in man rori nei tu thupi si. Inn zawng, Dawr khaan zawng heh tangka a suak tamber nak a kaw si.

6. Mu theih lai ngawl na mailam tsa timtuahnak nei ham in.

7. Na zawmnak kheh kontik ni khen leh mahnen. (na nena thil lei vengtu te nidang ah midang nena lei leh khen si thei si.)

Haa Thula

1.    Minung pakhat ah Haa 32 om si.
 
2.    Minung pakhat a nun sungah Haa vei 2 poo si. Amasa Haa heh Baby Teeth tiah ko nak naupang Haa, mr Haa te heh kum 6,7 a si ah theng pan si. Kum 21 a leng phangin a vei 2 nak Haa ther kim ngai in popan leh tu si.
 
3.    Taluk rampi ah Sept 20 ni heh LOVE Your TEETH DAY ti’n ko atsia rampi holiday ni situ in nemnak nei si.
 
4.. Tuuma Greek minung ten haa sang theinak tuh in Palaiza thaw nuuk si.
 
5. Tuuma Germany ah haa na pai theinak tuh in Sipuh to veng si.
 
6.    Aliamsaak kum reipi lai ah minung ten Haa thiang tear nak tuh in Meihol, Vuttsaam, Taanphaza etc …… te mang si.

7. Ek inn tiburh nak pin Bacteria zeem huih lakah ah a zuar thei tsa Haanawt nak heh Ek inn pin a dawmber pi 6 kawla ah koih tu in Haa Doctor ten rel si.
 
8.    Haanawtnak ( Tuataihtan ) a suak ma minung ten kuttsung le thingkang thaw haanawt si.
 
9.    Tulai 20 century ah kum 65 vumlam 40% ten Haa kimsek nei leh ngawlla si.
 
10.    Zaraan Minung pakhat a nun sungah tsil 100,000 suak si. Kum upa phang tsil a suak dawm perper atsia Haa na nat ngah beih si.

White House

White House  tinak heh mihem ah thei nak si'n a ming kei za phang America President te mu tuuk veng sising. Me White House leilung heh inn,muan,leilung sumdawng a si zillow.com
Online te um nak heh White House zuar asin
US$ 287,189,701 man situ si ti si.



White House suatphah heh that 6, Khaan 132,
zau nak khaan 16, Ek inn/zun inn 35, Khampi 412,
phawklet 147, Datleka 11 om atsia a leilung heh
ekah 18 lian si.  


White House ti ming heh 1901 ah leivum pi theih
in ming theng nak si. Tsimi ma heh President inn,
rampi inn ti'n ko nak si.
 
White House laiei nak khaan heh mikhual 140
to theihnung si'n Lai ngaingai singawl ei menmen
nak lekhaw minung 1,000 val lai tham si ti si....
White House inn pulam sii noih nak tuh ah sii
570 gallon kul tu si ti si.